reveal.js

# NoSQL เบื้องต้น: MongoDB และ Mongoose

Lesson 4 - ฐานข้อมูลและการเชื่อมต่อ Backend

**NoSQL** คือกลุ่มฐานข้อมูลที่ไม่ยึดโครงสร้างตารางเชิงสัมพันธ์แบบ SQL เสมอไป โดย **MongoDB** เป็น Document Database ที่เก็บข้อมูลเป็น JSON-like หรือ BSON และ **Mongoose** เป็น ODM สำหรับใช้งาน MongoDB ใน Node.js

---

## Timeline/ประวัติศาสตร์

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart LR
 subgraph Era1["ยุค Relational First / SQL Dominant"]
 A["Table + Row schema คงที่"]
 end
 subgraph Era2["ยุค Web Scale / NoSQL"]
 B["Document DB JSON-like"]
 C["MongoDB Collection/Document"]
 end
 subgraph Era3["ยุค ODM / App Integration"]
 D["Mongoose Schema กำหนดรูปแบบ document"]
 E["MongoDB Atlas Cloud Database"]
 end
 A --> B --> C --> D --> E
</pre>

---

## แนวคิดสำคัญ

- **MongoDB** เก็บข้อมูลเป็น Document แบบ BSON
- **Collection** เทียบได้กับ Table
- **Document** เทียบได้กับ Row แต่ยืดหยุ่นกว่า
- **MongoDB Local** เหมาะกับการทดลองในเครื่อง
- **MongoDB Atlas** เป็นบริการ Cloud
- **Mongoose** เป็น ODM สำหรับกำหนด Schema และ Model
- **Schema** เช่น `new Schema({ name: String, age: Number, createdAt: Date })`
- **Model Methods** เช่น `find()`, `findById()`, `create()`, `findByIdAndUpdate()`, `deleteOne()`

---

## ตาราง SQL vs NoSQL

| หัวข้อ | SQL | NoSQL/MongoDB |
|---|---|---|
| โครงสร้าง | Table, Row, Column | Collection, Document, Field |
| Schema | ชัดเจนและเข้มงวด | ยืดหยุ่นกว่า |
| Relationship | JOIN เด่น | Embed หรือ Reference |
| Transaction | แข็งแรง | รองรับ แต่ใช้ตามกรณี |
| เหมาะกับ | ข้อมูลสัมพันธ์ชัดเจน | ข้อมูลเปลี่ยนรูปแบบบ่อย |

---

## Mermaid Diagram: MongoDB Document Model

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart TD
 A["Database ฐานข้อมูล"] --> B["Collection: users กลุ่มเอกสาร"]
 B --> C["Document { name, age }"]
 B --> D["Document { name, courses[] }"]
 C --> E["Field key-value"]
</pre>

---

## สมการคณิตศาสตร์: ขนาด Document โดยประมาณ

- **S** คือขนาด document โดยประมาณ
- **F** คือจำนวน field ใน document
- **A** คือขนาดเฉลี่ยของแต่ละ field

---

## Code Example

```js
// mongoose-demo.mjs
// ใช้ Mongoose เชื่อมต่อ MongoDB และสร้าง Model
import mongoose from 'mongoose';

await mongoose.connect(process.env.MONGO_URL || 'mongodb://localhost:27017/course');

const lessonSchema = new mongoose.Schema({
  title: { type: String, required: true },
  level: { type: String, default: 'beginner' },
  createdAt: { type: Date, default: Date.now }
});

const Lesson = mongoose.model('Lesson', lessonSchema);

const created = await Lesson.create({
  title: 'MongoDB Basics'
});

const lessons = await Lesson.find({ level: 'beginner' });

await Lesson.findByIdAndUpdate(created._id, {
  title: 'MongoDB and Mongoose'
});

console.log(lessons);
await mongoose.disconnect();

// ตัวอย่างการใช้งาน:
// npm install mongoose
// MONGO_URL=mongodb://localhost:27017/course node mongoose-demo.mjs
```

---

## กิจกรรมท้ายบท

- สร้าง Schema สำหรับ `Lesson`
- เพิ่ม document ใหม่ด้วย `create()`
- ค้นหาด้วย `find()`
- เปรียบเทียบการออกแบบแบบ embed กับ reference

---

## End

<a href="/web-programming/11-database-backend/index.md" style="display:inline-block;padding:0.6em 1em;border-radius:8px;background:#fabd2f;color:#282828;text-decoration:none;font-weight:700;">กลับหน้าบทเรียน</a>