NoSQL เบื้องต้น: MongoDB และ Mongoose

NoSQL คือกลุ่มฐานข้อมูลที่ไม่ยึดโครงสร้างตารางเชิงสัมพันธ์แบบ SQL เสมอไป โดย MongoDB เป็น Document Database ที่เก็บข้อมูลเป็น JSON-like หรือ BSON และ Mongoose เป็น ODM สำหรับใช้งาน MongoDB ใน Node.js

Timeline/ประวัติศาสตร์

%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart LR
  subgraph Era1["ยุค Relational First / SQL Dominant"]
    A["Table + Row
schema คงที่"]
  end
  subgraph Era2["ยุค Web Scale / NoSQL"]
    B["Document DB
JSON-like"]
    C["MongoDB
Collection/Document"]
  end
  subgraph Era3["ยุค ODM / App Integration"]
    D["Mongoose Schema
กำหนดรูปแบบ document"]
    E["MongoDB Atlas
Cloud Database"]
  end
  A --> B --> C --> D --> E

แนวคิดสำคัญ

ตาราง SQL vs NoSQL

หัวข้อ SQL NoSQL/MongoDB
โครงสร้าง Table, Row, Column Collection, Document, Field
Schema ชัดเจนและเข้มงวด ยืดหยุ่นกว่า
Relationship JOIN เด่น Embed หรือ Reference
Transaction แข็งแรง รองรับ แต่ใช้ตามกรณี
เหมาะกับ ข้อมูลสัมพันธ์ชัดเจน ข้อมูลเปลี่ยนรูปแบบบ่อย

Mermaid Diagram: MongoDB Document Model

%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart TD
  A["Database
ฐานข้อมูล"] --> B["Collection: users
กลุ่มเอกสาร"]
  B --> C["Document
{ name, age }"]
  B --> D["Document
{ name, courses[] }"]
  C --> E["Field
key-value"]

สมการคณิตศาสตร์: ขนาด Document โดยประมาณ

S=F×A

Code Example

// mongoose-demo.mjs
// ใช้ Mongoose เชื่อมต่อ MongoDB และสร้าง Model
import mongoose from 'mongoose';

await mongoose.connect(process.env.MONGO_URL || 'mongodb://localhost:27017/course');

const lessonSchema = new mongoose.Schema({
  title: { type: String, required: true },
  level: { type: String, default: 'beginner' },
  createdAt: { type: Date, default: Date.now }
});

const Lesson = mongoose.model('Lesson', lessonSchema);

const created = await Lesson.create({
  title: 'MongoDB Basics'
});

const lessons = await Lesson.find({ level: 'beginner' });

await Lesson.findByIdAndUpdate(created._id, {
  title: 'MongoDB and Mongoose'
});

console.log(lessons);
await mongoose.disconnect();

// ตัวอย่างการใช้งาน:
// npm install mongoose
// MONGO_URL=mongodb://localhost:27017/course node mongoose-demo.mjs

กิจกรรมท้ายบท

กลับสัปดาห์ที่ 11