reveal.js

# Database Schema Design และ Relationship

Lesson 5 - ฐานข้อมูลและการเชื่อมต่อ Backend

**Database Schema Design** คือการออกแบบโครงสร้างข้อมูลก่อนสร้างฐานข้อมูลจริง โดยใช้ **ERD**, **Primary Key**, **Foreign Key**, Relationship และหลัก **Normalization** เพื่อให้ข้อมูลถูกต้อง ลดความซ้ำซ้อน และค้นหาได้มีประสิทธิภาพ

---

## Timeline/ประวัติศาสตร์

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart LR
 subgraph Era1["ยุคข้อมูลซ้ำ / Duplicated Data"]
 A["เก็บซ้ำหลายที่ แก้ไขยาก"]
 end
 subgraph Era2["ยุค ERD / Relationship Design"]
 B["Entity Relationship Diagram ออกแบบก่อนสร้าง"]
 C["Primary/Foreign Key เชื่อมความสัมพันธ์"]
 end
 subgraph Era3["ยุค Optimization / Scalable Schema"]
 D["Normalization ลดความซ้ำ"]
 E["Index ค้นหาเร็วขึ้น"]
 end
 A --> B --> C --> D --> E
</pre>

---

## แนวคิดสำคัญ

- **ERD** คือภาพออกแบบ Entity และ Relationship ก่อนสร้าง Database
- **Primary Key** คือตัวระบุ record ที่ไม่ซ้ำ เช่น `id`
- **Foreign Key** ใช้เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่าง Table
- **One-to-One** เช่น User — Profile
- **One-to-Many** เช่น User — Posts
- **Many-to-Many** เช่น Students — Courses ผ่าน Junction Table
- **Normalization** เช่น 1NF, 2NF, 3NF ใช้ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล
- **Index** ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการค้นหา แต่เพิ่มต้นทุนตอนเขียนข้อมูล

---

## ตาราง Relationship

| Relationship | ตัวอย่าง | วิธีออกแบบ |
|---|---|---|
| One-to-One | User — Profile | ใส่ FK ฝั่งใดฝั่งหนึ่งและกำหนด unique |
| One-to-Many | User — Posts | ใส่ `user_id` ใน posts |
| Many-to-Many | Students — Courses | สร้าง junction table |

---

## Mermaid Diagram: ERD ระบบบทเรียน

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
erDiagram
 USERS ||--o{ POSTS : "เขียน / writes"
 USERS ||--|| PROFILES : "มี / has"
 STUDENTS ||--o{ ENROLLMENTS : "ลงทะเบียน / enrolls"
 COURSES ||--o{ ENROLLMENTS : "มีผู้เรียน / has"
 USERS {
 int id PK
 string name
 string email
 }
 POSTS {
 int id PK
 int user_id FK
 string title
 }
 PROFILES {
 int id PK
 int user_id FK
 string bio
 }
 STUDENTS {
 int id PK
 string name
 }
 COURSES {
 int id PK
 string title
 }
 ENROLLMENTS {
 int student_id FK
 int course_id FK
 }
</pre>

---

## สมการคณิตศาสตร์: Many-to-Many ผ่าน Junction Table

- **J** คือจำนวน record สูงสุดใน junction table
- **S** คือจำนวน students
- **C** คือจำนวน courses
- เครื่องหมาย **≤** หมายถึงจำนวน enrollment จริงอาจน้อยกว่าความเป็นไปได้ทั้งหมด

---

## Code Example

```sql
-- Schema สำหรับ Many-to-Many ระหว่าง students และ courses
CREATE TABLE students (
  id SERIAL PRIMARY KEY,
  name VARCHAR(100) NOT NULL
);

CREATE TABLE courses (
  id SERIAL PRIMARY KEY,
  title VARCHAR(150) NOT NULL
);

CREATE TABLE enrollments (
  student_id INT REFERENCES students(id),
  course_id INT REFERENCES courses(id),
  enrolled_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
  PRIMARY KEY (student_id, course_id)
);

-- Index สำหรับค้นหาการลงทะเบียนตาม course
CREATE INDEX idx_enrollments_course_id
ON enrollments(course_id);

-- ตัวอย่างการใช้งาน:
-- ใช้ enrollments เป็น junction table เพื่อเชื่อม students กับ courses
```

---

## กิจกรรมท้ายบท

1. วาด ERD ระบบเรียนออนไลน์
2. ระบุ Primary Key และ Foreign Key
3. อธิบาย relationship แต่ละคู่
4. เสนอ index ที่จำเป็นต่อการค้นหา

---

## End

<a href="/web-programming/11-database-backend/index.md" style="display:inline-block;padding:0.6em 1em;border-radius:8px;background:#fabd2f;color:#282828;text-decoration:none;font-weight:700;">กลับหน้าบทเรียน</a>