reveal.js

# การจัดการ Migration และ Seeding

Lesson 6 - ฐานข้อมูลและการเชื่อมต่อ Backend

**Migration** คือการจัดการการเปลี่ยนแปลง Schema อย่างเป็นลำดับและตรวจสอบย้อนหลังได้ ส่วน **Seeding** คือการใส่ข้อมูลตัวอย่างหรือข้อมูลเริ่มต้นเพื่อใช้ใน Development, Test หรือ Demo

---

## Timeline/ประวัติศาสตร์

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart LR
 subgraph Era1["ยุคแก้ DB Manual / Manual Change"]
 A["ALTER TABLE ด้วยมือ จำไม่ได้ว่าเปลี่ยนอะไร"]
 end
 subgraph Era2["ยุค Versioned Schema / Migration"]
 B["Migration Files เปลี่ยน schema เป็นลำดับ"]
 C["Commit to Git ทีมใช้ร่วมกัน"]
 end
 subgraph Era3["ยุค Reproducible Dev DB"]
 D["Seed Data ข้อมูลตัวอย่าง"]
 E["Reset + Seed สร้าง DB ใหม่ได้ซ้ำ"]
 end
 A --> B --> C --> D --> E
</pre>

---

## แนวคิดสำคัญ

- **Migration** ทำให้การเปลี่ยน schema เป็นระบบ
- **Prisma migrate** ใช้ `npx prisma migrate dev --name add_users_table`
- **ย้อนหรือ reset** ใช้ `npx prisma migrate reset`
- **Seed File** ใช้ใส่ข้อมูลตัวอย่างสำหรับ Development
- **`prisma/seed.ts`** สามารถใช้ `prisma.user.createMany({ data: [...] })`
- **`npx prisma db seed`** ใช้รัน seed script
- **การทำงานเป็นทีม** ควร commit migration files เข้า Git

---

## ตาราง Migration vs Seeding

| หัวข้อ | Migration | Seeding |
|---|---|---|
| หน้าที่ | เปลี่ยน schema | ใส่ข้อมูลเริ่มต้น |
| ตัวอย่าง | add users table | เพิ่ม admin user |
| รันเมื่อ | เปลี่ยนโครงสร้าง DB | เตรียม dev/test data |
| ควร commit | ใช่ | ใช่ ถ้าเป็น seed script ไม่ใช่ secret |

---

## Mermaid Diagram: Migration Workflow

<pre class="mermaid">
%%{init: {"theme": "base", "themeVariables": {"primaryColor": "#fabd2f", "primaryTextColor": "#282828", "primaryBorderColor": "#b57614", "lineColor": "#7c6f64", "secondaryColor": "#83a598", "tertiaryColor": "#b8bb26", "background": "#fbf1c7", "mainBkg": "#ebdbb2", "fontFamily": "Tahoma, sans-serif"}}}%%
flowchart TD
 A["แก้ schema.prisma Update schema"] --> B["migrate dev สร้าง migration"]
 B --> C["Database Updated DB เปลี่ยนตาม schema"]
 C --> D["Commit Migration เก็บใน Git"]
 D --> E["Team Pull ทีมดึงไปใช้"]
 E --> F["db seed ใส่ข้อมูลตัวอย่าง"]
</pre>

---

## สมการคณิตศาสตร์: จำนวนขั้นตอนสร้างฐานข้อมูลใหม่

- **T** คือจำนวนขั้นตอนรวมในการเตรียมฐานข้อมูล
- **M** คือจำนวน migration ที่ต้องรัน
- **S** คือจำนวน seed script หรือชุดข้อมูลเริ่มต้นที่ต้องใส่

---

## Code Example

```bash
# สร้าง migration หลังแก้ schema.prisma
npx prisma migrate dev --name add_users_table

# reset database และรัน migration ใหม่
npx prisma migrate reset

# รัน seed script
npx prisma db seed
```

```ts
// prisma/seed.ts
// Seed ข้อมูลตัวอย่างสำหรับ development
import { PrismaClient } from '@prisma/client';

const prisma = new PrismaClient();

async function main() {
  await prisma.user.createMany({
    data: [
      { name: 'Ana', email: 'ana@example.com' },
      { name: 'Bob', email: 'bob@example.com' }
    ],
    skipDuplicates: true
  });
}

main()
  .catch(error => {
    console.error(error);
    process.exit(1);
  })
  .finally(async () => {
    await prisma.$disconnect();
  });

// ตัวอย่างการใช้งาน:
// เพิ่ม config seed ใน package.json แล้วรัน npx prisma db seed
```

```json
{
  "prisma": {
    "seed": "ts-node prisma/seed.ts"
  }
}
```

---

## กิจกรรมท้ายบท

1. เพิ่ม model `User` ใน `schema.prisma`
2. สร้าง migration ชื่อ `add_users_table`
3. สร้าง seed file เพิ่มผู้ใช้ตัวอย่าง
4. อธิบายขั้นตอนที่ทีมต้องทำหลัง pull migration ใหม่

---

## End

<a href="/web-programming/11-database-backend/index.md" style="display:inline-block;padding:0.6em 1em;border-radius:8px;background:#fabd2f;color:#282828;text-decoration:none;font-weight:700;">กลับหน้าบทเรียน</a>